Adat & Tradisi
Adat Perkahwinan Masyarakat Siam
Tradisi, restu keluarga dan ikatan suci dalam membina rumah tangga.
Perkahwinan dalam masyarakat Siam bukan sekadar penyatuan antara dua insan, tetapi turut melibatkan hubungan antara dua keluarga serta pelaksanaan adat yang diwarisi daripada generasi terdahulu. Setiap peringkat mempunyai makna tersendiri — daripada proses merisik dan pertunangan sehinggalah kepada upacara penghormatan kepada ibu bapa pada hari perkahwinan.
Berdasarkan catatan adat yang dihimpunkan, proses perkahwinan Siam melalui beberapa peringkat utama iaitu merisik, meminang, bertunang dan seterusnya melangsungkan majlis perkahwinan.
Bermula dengan Adat Merisik
Perjalanan menuju perkahwinan lazimnya bermula apabila keluarga pihak lelaki mengunjungi keluarga pihak perempuan. Rombongan ini bertujuan menyampaikan hasrat untuk meminang, di samping mengetahui sama ada gadis yang ingin dipinang masih belum mempunyai pasangan.
Pertemuan awal tersebut penting kerana perkahwinan melibatkan persetujuan dan hubungan antara kedua-dua keluarga sebelum langkah seterusnya dilaksanakan.
Pemilihan Hari yang Baik
Selepas persetujuan awal dicapai, tarikh pertunangan akan dibincangkan bersama. Dalam adat yang direkodkan, pemilihan tarikh turut mengambil kira “hari cantik” yang dinyatakan oleh bomoh kahwin. Tarikh tersebut kemudiannya dibincangkan dan dipersetujui oleh kedua-dua keluarga sebelum majlis pertunangan berlangsung.
Pertunangan dan Simbol Ikatan
Majlis pertunangan menjadi tanda bahawa pasangan telah menyatakan komitmen mereka antara satu sama lain. Dalam upacara tersebut, cincin disarungkan sebagai lambang bahawa kedua-duanya telah bertunang dengan pasangan pilihan masing-masing.
Pihak lelaki turut membawa hantaran kepada pihak perempuan. Antaranya ialah wang pendahuluan, tepak sirih serta barangan hantaran lain yang telah dipersetujui oleh keluarga. Sumber asal turut mencatatkan bahawa tepak sirih kebiasaannya dibawa oleh seorang wanita yang telah berkahwin dan mempunyai rumah tangga yang harmoni.
Hari Perkahwinan di Rumah Pengantin Perempuan
Menurut adat yang direkodkan, majlis perkahwinan diadakan di rumah pihak pengantin perempuan. Pada pagi hari perkahwinan, pengantin lelaki akan datang dengan iringan bomoh kahwin serta sekumpulan wanita yang telah berkahwin.
Rombongan tersebut membawa tepak sirih dan pelbagai hantaran yang telah ditetapkan atau dipersetujui bersama keluarga pengantin perempuan.
Wai Ta Yai
Sebelum pasangan keluar menuju ke tempat persandingan, satu proses sembahyang yang disebut dalam sumber asal sebagai Wai Ta Yai dilakukan di dalam bilik. Selepas upacara tersebut, pengantin lelaki memimpin pengantin perempuan keluar menuju ke tempat persandingan.
Upacara Doa dan Renjir Air Mawar (Rod Nam SAng)
Apabila pasangan berada di tempat persandingan, upacara sembahyang diteruskan dengan iringan bomoh dan disaksikan oleh mereka yang hadir dalam majlis.
Salah satu ritual yang paling menonjol ialah Rod Nam Sang secara ringkas bermaksud upacara mencurahkan air bersih daripada cangkerang sangkh (conch shell) ke atas tangan pasangan pengantin. Pengantin biasanya duduk bersebelahan dengan tangan diletakkan dalam posisi wai, sementara ahli keluarga, orang tua dan tetamu yang dihormati bergilir-gilir mencurahkan air sambil memberikan restu, doa dan ucapan kesejahteraan kepada pasangan.
Restu Ibu Bapa sebagai Asas Kehidupan Berumah Tangga
Antara bahagian yang paling sarat dengan nilai kekeluargaan ialah penghormatan kepada ibu bapa. Pengantin memberikan penghormatan kepada orang tua daripada kedua-dua belah keluarga sebagai tanda hormat. Dalam sumber asal, perbuatan ini turut dianggap sebagai restu ibu bapa terhadap anak-anak yang memulakan kehidupan berumah tangga.
Warisan yang Menghubungkan Dua Keluarga
Adat perkahwinan Siam memperlihatkan bahawa sesebuah perkahwinan dibentuk melalui kesepakatan keluarga, penghormatan kepada orang yang lebih tua, hantaran, doa, restu dan harapan terhadap keharmonian rumah tangga.
Daripada rombongan merisik, pemilihan hari yang baik dan pertukaran cincin pertunangan, sehinggalah kepada Wai Ta Yai, upacara Rod Nam Sang dan penghormatan kepada ibu bapa, setiap proses mempunyai tempatnya dalam perjalanan pasangan menuju kehidupan berumah tangga.
Lebih daripada sebuah majlis, adat ini menjadi sebahagian daripada warisan masyarakat Siam yang menggambarkan eratnya hubungan antara keluarga, tradisi dan kehidupan komuniti.
